017 BS80 - Nieuwsgierigheid als kompas
Sommige makers kiezen één discipline en worden daar heel goed in. Dirk-Jan Deckwitz, beter bekend als BS80, koos een andere route.
Graffiti, beats, websites, grafisch ontwerp, vinyl en schilderen; zodra iets interessant wordt, volgt de drang om uit te zoeken hoe het werkt. "Ik ben vrij snel verveeld." Wie naar zijn verhaal luistert, hoort geen strak carrièreplan. Wat je hoort is iemand die telkens nieuwe werelden binnenstapt. Niet vanuit ambitie of strategie, maar vanuit nieuwsgierigheid. Juist daardoor laat zijn verhaal zien dat ontwikkeling niet altijd ontstaat door een doel na te jagen, maar door open te blijven staan voor wat er op je pad komt.
Hiphop uit de speakers
Zoals voor veel jongeren uit zijn generatie begint het met muziek. Via een vriend van een oudere zus klinken artiesten als Tupac, Dr. Dre en Snoop Dogg door de speakers. Niet alleen de beats trekken de aandacht, ook graffiti, vormgeving en de visuele wereld rondom de cultuur maken indruk. Samen met vrienden leest hij over de elementen van hiphop en ontdekt hij dat graffiti daar ook bij hoort. Er ligt nog een spuitbus thuis, ooit gekocht om een skateboard te verven. Voor ze het weten staan ze ergens bij een muurtje in Borne hun eerste lijnen te zetten.
"Je doet maar wat en ondertussen leer je."
Al snel blijkt dat achter graffiti een complete wereld schuilgaat. In Hengelo kijkt hij vol verwondering naar de grote pieces achter de Kijkshop en langs het spoor. Crews als DWS en DAH duiken overal op. Schrijvers als Dimi, Gwes, Manz, Sign, Peyo, Bash, Shes, Ober, Trebl en Chey laten zien wat er mogelijk is met een paar spuitbussen en een eigen stijl. Via IRC-kanalen leert hij mensen kennen uit Hengelo, Enschede en ver daarbuiten. De scène voelt als een eigen universum waarin één ontmoeting vanzelf leidt naar de volgende. Graffiti leert hem niet alleen tekenen, maar ook hoe creatieve gemeenschappen werken: de crews, de gezamenlijke sessies, de vriendschappen, maar ook de hiërarchieën en ongeschreven regels.
Later kijkt hij daar kritisch op terug. Iedereen is ooit begonnen als toy. Nieuwe makers hebben volgens hem meer aan begeleiding dan aan afwijzing, een les die hij zijn hele leven mee blijft dragen. Terugkijkend was graffiti zijn eerste creatieve gemeenschap. Een plek waar nieuwsgierigheid werd aangewakkerd, vriendschappen ontstonden en de basis werd gelegd voor alles wat daarna zou volgen.
Zelf uitzoeken hoe het werkt
Eind jaren 90, in een periode waarin het internet nog grotendeels bestaat uit forums, HTML-pagina's en chatkanalen, leert hij zelf websites bouwen. Urenlang puzzelen, uitproberen en opnieuw beginnen. Niet omdat iemand hem dat vraagt, maar omdat hij wil begrijpen hoe dingen werken. Diezelfde houding brengt hem uiteindelijk naar muziekproductie. Samen met vrienden wordt er veel gerapt, maar er is één probleem: niemand maakt beats. De oplossing ligt voor de hand. Als de beats er niet zijn, dan moet iemand leren hoe je ze maakt. Dezelfde nieuwsgierigheid die eerder leidde naar HTML en Photoshop, wordt nu ingezet voor Fruity Loops, Reason en later een MPC. Opnieuw begint het met proberen, fouten maken en ontdekken. Niet muziek, graffiti of vormgeving vormen uiteindelijk de rode draad, maar het plezier van iets nieuws leren.
De slaapkamer studio van Borne
Waar veel verhalen uit deze serie beginnen in een buurthuis, poppodium of jongerencentrum, speelt een belangrijk deel van dit verhaal zich af in een gewone slaapkamer in Borne. Of nou ja, een slaapkamer.
"Een soort buurtcentrum. Buurtcentrum Deckwitz."
Eerder een ontmoetingsplek voor rappers, producers en creatieven uit de regio. Op vrijdag- en zaterdagavond stond de deur vaak open. Mensen kwamen langs om iets op te nemen, nieuwe beats te luisteren of rond te hangen. Namen als Vertekend Beeld, Thomba Artz, Milo Prijs, Leah Luchtloper, Planque en Sef waren er regelmatig te vinden. De sfeer was los, maar de creativiteit stond altijd centraal. Opvallend genoeg maakten zijn ouders daar weinig problemen van. Toen hij zijn moeder jaren later vroeg waarom ze het goed vond dat de kamer ieder weekend vol zat met blowende vrienden was haar antwoord eenvoudig: dan wist ze tenminste waar iedereen was. Bovendien zag ze dat er niet alleen werd gehangen, maar ook werd gemaakt. Juist die ruimte om te experimenteren bleek voor veel jonge makers van onschatbare waarde.
Een grotere wereld
Wat in Borne begint met graffiti, hiphop en computers, blijft niet lang binnen de grenzen van Twente. Uiteindelijk leidde die ontwikkeling in 2009 naar een studie naar Haarlem, waar hij sinds 2012 werkzaam is bij Rush Hour in Amsterdam. Eerst in de distributietak en later als label & production manager. Voor veel muziekliefhebbers is Rush Hour een instituut. Wat ooit begon als platenzaak groeide uit tot een internationaal gerespecteerd label en distributieplatform met een grote liefde voor underground cultuur, elektronische muziek, soul, jazz, hiphop en muzikale geschiedenis. Juist daar wordt zijn blik als maker verder verbreed. Waar zijn wereld vroeger draaide om graffiti, hiphop en beatmaking, komt hij nu dagelijks in aanraking met muziek uit alle hoeken van de wereld. Van obscure reissues tot nieuwe elektronische releases, van vergeten jazzplaten tot vooruitstrevende clubmuziek.
Misschien verklaart dat ook waarom hij zich nooit volledig heeft vastgelegd op één creatieve vorm of subcultuur. Muziek, beeld, vormgeving en technologie zijn voor hem geen losse werelden, maar verschillende manieren om dezelfde nieuwsgierigheid te voeden. Waar graffiti ooit een deur opende naar een creatieve gemeenschap, laat Rush Hour zien hoe groot die wereld eigenlijk is.
Gewoon maken
Terugkijkend is het verleidelijk om een logisch verhaal te maken van Borne naar Haarlem. Van graffiti naar design, van muziekproducer naar label manager. Maar in werkelijkheid lopen die lijnen door elkaar heen. Ideeën mislukken, schetsen verdwijnen in de prullenbak en disciplines beïnvloeden elkaar voortdurend.
"Het wordt waarschijnlijk niet meteen goed, misschien zelfs lelijk, maar dat hoort erbij."
Misschien is dat wel de belangrijkste les die hij wil meegeven aan een nieuwe generatie makers: blijf nieuwsgierig. Wacht niet tot je ergens goed genoeg voor bent. Maak dingen, probeer dingen en leer gaandeweg. Wat opvalt is niet zozeer een rechte lijn, maar juist het vermogen om verschillende werelden naast elkaar te laten bestaan. Die multidisciplinaire houding loopt als een rode draad door alles wat hij doet. Voor een maker uit Borne begon die zoektocht met een MPC, een spuitbus en een slaapkamer vol creatieve energie. De vorm veranderde onderweg, maar de drang om te maken bleef hetzelfde.
Meer afleveringen
